واژه‌نامه ماینینگ بیت‌کوین: 33 اصطلاحی که در آمار استخر و در قبض برق می‌بینید

اصطلاح‌های زیر بر اساس موضوع دسته‌بندی شده‌اند و داخل هر دسته به ترتیب الفبا آمده‌اند. هر تعریف طوری نوشته شده که جدا از بقیه متن هم خوانده شود و بدون پیش‌زمینه فهمیده شود. تنها اعدادی آورده شده که از تحلیل‌های خودمان با تاریخ مشخص عکس لحظه‌ای شبکه گرفته شده‌اند: عکس شبکه در اوت 2026 از مقایسه استخرها بر پایه درآمد خالص و پارامترهای طرح‌های پرداخت از بررسی PPS، FPPS، PPLNS و TIDES.

شبکه و بلوک‌ها

Coinbase (تراکنش کوین‌بیس)

نخستین تراکنش هر بلوک که ماینر با آن سکه‌های تازه می‌سازد و گیرندگان را تعیین می‌کند. یارانه بلوک و کارمزد تراکنش‌های همان بلوک در آن جای می‌گیرد. بخشی از استخرها مستقیم از کوین‌بیس به کاربران پرداخت می‌کنند، یعنی پول از خود بلوک به ماینر می‌رسد و از موجودی استخر عبور نمی‌کند. با صرافی آمریکایی هم‌نام اشتباه نشود.

Halving (هاوینگ)

نصف شدن برنامه‌ریزی‌شده یارانه بلوک که هر 210000 بلوک، تقریباً هر چهار سال یک بار رخ می‌دهد. اکنون یارانه برابر 3.125 BTC است. پس از هاوینگ بعدی، همان سهم استخراج‌شده از شبکه نصف سکه کمتر می‌دهد، بنابراین سقف تعرفه برقی که مزرعه هنوز با آن به صرفه است پایین‌تر می‌آید.

Difficulty (سختی شبکه)

پارامتری از شبکه که تعیین می‌کند هش بلوک چقدر باید کوچک باشد تا شبکه آن را بپذیرد. هر 2016 بلوک بازمحاسبه می‌شود تا هر بلوک تقریباً هر ده دقیقه پیدا شود. در عکس اوت 2026 سختی برابر 127 479 855 693 691 بود. مقادیر روز و روند آن در بخش سختی شبکه جمع شده است.

Orphan block (بلوک یتیم، بلوک منسوخ)

بلوکی که ماینر یا استخر درست پیدا کرده اما شبکه آن را نپذیرفته است: بلوک دیگری در همان ارتفاع سریع‌تر میان نودها پخش شده. برای بلوک یتیم هیچ پاداشی نیست، نه یارانه و نه کارمزد. در PPS و FPPS بلوک یتیم بر درآمد ماینر اثر ندارد و ریسک آن با استخر است.

Subsidy (یارانه بلوک)

سکه‌های تازه‌ای که شبکه همراه هر بلوک منتشر می‌کند. تا اوت 2026 این مقدار 3.125 BTC است. یارانه و کارمزد تراکنش‌ها با هم پاداش بلوک را می‌سازند. در همان بازه، کارمزدها بر پایه 4320 بلوک آخر حدود 0.70% یارانه بودند، یعنی بخش اصلی درآمد ماینر از انتشار سکه می‌آمد.

هش‌ریت و اقتصاد

Break-even (نقطه سربه‌سر)

مقداری که در آن درآمد ماینر با هزینه‌اش برابر می‌شود. معمولاً به دو شکل حساب می‌شود: سقف تعرفه برق با قیمت فعلی BTC، و کف قیمت BTC با تعرفه‌ای مشخص. با تعرفه 0.12 دلار به ازای هر کیلووات‌ساعت، دستگاه خانگی 100 TH/s در عکس اوت 3.01 دلار درآمد در برابر 3.46 دلار هزینه داشت، یعنی زیان‌ده بود.

Hashprice (هش‌پرایس)

درآمد مورد انتظار روزانه به ازای هر واحد هش‌ریت، معمولاً به دلار بر TH/s. این شاخص قیمت BTC، سختی شبکه، یارانه و کارمزد تراکنش‌ها را در یک عدد جمع می‌کند و برای همین بهتر از خود نرخ BTC به این پرسش پاسخ می‌دهد که «بازار بابت توان من چقدر می‌پردازد». محاسبه با ورودی‌های خودتان در ماشین‌حساب سوددهی هست.

Hashrate (هش‌ریت)

سرعت آزمودن هش‌ها توسط دستگاه که با TH/s، PH/s و EH/s سنجیده می‌شود. سهم ماینر از کل جریان کار استخر و در نتیجه سهم پاداش او به همین بستگی دارد. هش‌ریتی که در پنل استخر می‌بینید همیشه برآوردی است: استخر آن را از جریان شرهای پذیرفته‌شده حساب می‌کند و مستقیم اندازه نمی‌گیرد.

Luck (شانس استخر)

نسبت بلوک‌هایی که استخر واقعاً پیدا کرده به تعداد آماری مورد انتظار در همان بازه. مقدار بالاتر از 100% یعنی بلوک بیشتر از حد انتظار پیدا شده. در بلندمدت شانس به 100% میل می‌کند. در PPS و FPPS تقریباً بر درآمد ماینر اثری ندارد، چون استخر مستقل از بلوک‌ها بر پایه نرخ ثابت پرداخت می‌کند.

Network hashrate (هش‌ریت شبکه)

مجموع توان برآوردی همه ماینرهای بیت‌کوین. در عکس اوت 2026 برابر 933.99 EH/s بود. هرچه هش‌ریت شبکه بالاتر باشد، سهم یک ماینر با همان سخت‌افزار کمتر و درآمدش با قیمت ثابت BTC پایین‌تر است. این کمیت مستقیم اندازه‌گیری نمی‌شود و از زمان پیدا شدن بلوک‌ها استنتاج می‌شود.

Variance (پراکندگی درآمد)

پخش شدن پرداخت‌های واقعی حول مقدار مورد انتظار ریاضی. از ماهیت تصادفی یافتن بلوک می‌آید. هرچه هش‌ریت کمتر باشد و استخر کمتر بلوک پیدا کند، پرداخت‌ها از دوره‌ای به دوره دیگر شدیدتر بالا و پایین می‌روند. طرح‌های PPS و FPPS این پراکندگی را به استخر منتقل می‌کنند و PPLNS و SOLO آن را نزد ماینر می‌گذارند.

کار با استخر

Pool hopping (پرش میان استخرها)

عادت تعویض مکرر استخر برای بهره‌بردن از شرایط موقتاً سودآور. در PPLNS چنین جابه‌جایی پنجره شرهای انباشته را بی‌ارزش می‌کند: ماینر پیش از آنکه سهمش در بلوک پیداشده به کار بیاید می‌رود. طرح‌هایی مانند PPS+ و PPLNS با پنجره بلند دقیقاً طوری ساخته شده‌اند که این پرش صرف نکند.

Share (شر، سهم کار)

راه‌حلی با سختی کاهش‌یافته که ماینر به عنوان گواه کار انجام‌شده به استخر می‌فرستد. شر بلوک نیست اما ثابت می‌کند دستگاه واقعاً در حال محاسبه است. استخر از جریان شرها برای برآورد هش‌ریت هر کاربر و تقسیم پاداش استفاده می‌کند. گاهی یک شر آنقدر خوب از آب درمی‌آید که به بلوک شبکه تبدیل شود.

Stale share (شر منسوخ)

شری که روی قالب بلوکِ دیگر بی‌اعتبار محاسبه شده: تا ماینر حساب می‌کرد، شبکه بلوک تازه‌ای پذیرفته بود. استخرها معمولاً بابت چنین شرهایی پول نمی‌دهند. درصد بالای پایدارِ stale نشانه تأخیر تا سرور استخر، مشکل شبکه یا ارسال بسیار کم‌تکرار وظیفه‌های تازه است.

Stratum

پروتکلی که ماینر با آن با استخر حرف می‌زند: وظیفه کاری می‌گیرد و شر می‌فرستد. نسخه Stratum V2 رمزنگاری اضافه می‌کند و به ماینر اجازه می‌دهد خودش قالب بلوک را بسازد و قالب آماده استخر را نگیرد. اگر غیرمتمرکز بودن انتخاب تراکنش‌ها برایتان مهم است، پشتیبانی از V2 را بررسی کنید.

Uptime (زمان در دسترس بودن)

سهمی از زمان که دستگاه یا سرور استخر واقعاً کار می‌کند. خواب ماینر یعنی از دست رفتن مستقیم درآمد آن مدت. در مورد استخر، مهم‌تر از عدد میانگین رفتار آن هنگام قطعی است: چقدر سریع به سرور پشتیبان سوئیچ می‌شود و آیا شرها از دست می‌روند یا نه.

Reject share (شر ردشده)

شری که استخر نپذیرفته است: نادرست، تکراری، محاسبه‌شده روی وظیفه منسوخ یا بالاتر از سختی تعیین‌شده. درصد کمی رد شدن در هر استخری عادی است. جهش ناگهانی معمولاً از داغ شدن بیش از حد، اورکلاک روی لبه یا ارتباط ضعیف خبر می‌دهد. آستانه دقیق نرمال در استخرهای مختلف فرق دارد، مستندات خودشان را ببینید.

Worker (ورکر)

حساب جداگانه هر دستگاه درون اکانت شما در استخر، معمولاً به شکل «نام‌کاربری.نام_دستگاه». ورکرها برای این‌اند که آمار هر ASIC را جدا ببینید و بفهمید کدام دستگاه خوابیده یا شرهای ردشده زیادی می‌دهد. پرداخت‌ها در عین حال به موجودی کل اکانت می‌رود، نه به هر ورکر جداگانه.

طرح‌های پرداخت

بررسی مفصل هر شش طرح همراه با محاسبات در مقاله جداگانه‌ای درباره طرح‌های پرداخت استخرهای ماینینگ آمده است.

FPPS (Full Pay Per Share)

طرحی که در آن استخر نرخ ثابتی بابت هر شر پذیرفته‌شده می‌پردازد و سهم میانگین کارمزد تراکنش‌ها را هم به آن اضافه می‌کند. درآمد ماینر تقریباً به این بستگی ندارد که استخر در آن بازه بلوک پیدا کرده یا نه. ریسک بدشانسی با استخر است، برای همین کارمزد FPPS معمولاً بالاتر از PPLNS است.

PPLNS (Pay Per Last N Shares)

طرحی که در آن استخر فقط بابت بلوک‌های پیداشده می‌پردازد و پاداش را میان صاحبان N شر آخر تقسیم می‌کند. اگر یک هفته بلوکی نباشد، پرداختی هم برای آن هفته نیست. درآمد پرنوسان‌تر است اما کارمزد پایین‌تر و ماینر تمام کارمزد تراکنش‌های بلوک را می‌گیرد. برای کسانی که مدام استخر عوض می‌کنند به صرفه نیست.

PPS (Pay Per Share)

قدیمی‌ترین طرح: استخر بابت هر شر پذیرفته‌شده مبلغ ثابتی می‌پردازد و کارمزد تراکنش‌ها را برای خودش نگه می‌دارد. درآمد قابل پیش‌بینی است، اما وقتی کارمزدها در ممپول بالا می‌رود ماینر سهمی از آن نمی‌بیند. امروز به شکل خالص کم دیده می‌شود و بیشتر آنچه PPS نامیده می‌شود در واقع FPPS است.

PPS+

ترکیبی: بخش پایه پرداخت با نرخ PPS می‌آید و استخر تضمینش می‌کند، اما کارمزد تراکنش‌ها بر اساس بلوک‌های واقعاً پیداشده محاسبه می‌شود، مثل PPLNS. ماینر پایه درآمد باثباتی دارد و در عین حال جهش‌های کارمزد ممپول را از دست نمی‌دهد. کارمزد استخر معمولاً بین FPPS و PPLNS قرار می‌گیرد.

SOLO

ماینینگ بدون تقسیم پاداش: ماینر یا کل بلوک را می‌گیرد یا هیچ. استخر در این حالت فقط زیرساخت می‌دهد. نمای درآمد شبیه بخت‌آزمایی است. طبق محاسبه همان بررسی طرح‌ها، 100 TH/s به طور میانگین حدود 178 سال منتظر بلوک خود می‌ماند، 1 PH/s حدود 17.8 سال و 10 PH/s حدود 1.8 سال.

TIDES

گونه‌ای از PPLNS که استخر Ocean به کار می‌برد: پنجره شرها به سختی شبکه گره خورده و بر حسب بلوک‌های مورد انتظار سنجیده می‌شود، و پرداخت مستقیم در تراکنش کوین‌بیس بلوک پیداشده انجام می‌گیرد. استخر بین پرداخت‌ها موجودی ماینر را نگه نمی‌دارد، پس نمی‌تواند انباشته را ندهد. در عوض درآمد به این بستگی دارد که استخر بلوک پیدا کند.

Payout threshold (آستانه پرداخت)

حداقل مبلغی که باید جمع شود تا استخر پول را به کیف پول بفرستد. با هش‌ریت کم، رسیدن به این آستانه کند است و پول ماه‌ها نزد استخر می‌ماند. در مقایسه استخرها این آستانه اغلب از درصد کارمزد مهم‌تر درمی‌آید، چون تعیین می‌کند کِی اصلاً به سکه‌های خودتان دسترسی پیدا می‌کنید.

Pool fee (کارمزد استخر)

درصدی که استخر از پاداش برمی‌دارد. از همان سهم مورد انتظار شبکه حساب می‌شود، نه از سوددهی ویژه‌ای که گویا مخصوص یک استخر باشد. فاصله میان استخر 1% و استخر 4% در عکس اوت روی 100 TH/s روزی 9 سنت شد، در حالی که تفاوت تعرفه برق از 0.05 تا 0.12 دلار به ازای هر کیلووات‌ساعت 2.02 دلار داد.

سخت‌افزار و پول

ASIC

دستگاهی که برای یک کار ساخته شده: آزمودن SHA-256 برای استخراج بیت‌کوین. هیچ چیز دیگری حساب نمی‌کند. دقیقاً به همین دلیل ASIC در این الگوریتم مراتب کارآمدتر از کارت گرافیک است. مدل‌ها بر پایه هش‌ریت، مصرف و بهره‌وری انرژی مقایسه می‌شوند و جدول جمع‌بندی در رتبه‌بندی ماینرها آمده است.

Custody (نگهداری دارایی توسط استخر)

این پرسش که آیا استخر سکه‌های شما را تا لحظه پرداخت نزد خود نگه می‌دارد. طرح‌های غیرکاستودیال مانند پرداخت از کوین‌بیس پول را مستقیم از بلوک می‌دهند. استخر کاستودیال موجودی را نگه می‌دارد و آن‌وقت اعتبار، اندازه آستانه پرداخت و حوزه قضایی‌اش اهمیت پیدا می‌کند. اینکه پول را کجا برداشت کنید در مجموعه کیف پول‌ها بررسی شده است.

J/TH (بهره‌وری انرژی)

ژول بر تراهش: دستگاه برای هر واحد کار چقدر انرژی خرج می‌کند. هرچه این عدد کمتر باشد، همان هش‌ریت ارزان‌تر تمام می‌شود. در محاسبه اوت ما، مدل مبنای مصرف Antminer S21 XP Hyd با 473 TH/s، 5676 وات و 12 J/TH طبق راهنمای رسمی Bitmain بود. دستگاه‌های هواخنک بیشتر مصرف می‌کنند.

KYC (احراز هویت)

رویه‌ای که در آن یک سرویس پیش از پرداخت یا برداشت، مدارک و تأیید هویت می‌خواهد. استخرها، صرافی‌ها و صرافی‌های تبدیل هرکدام برخورد متفاوتی با آن دارند. برای ماینر این یک پرسش عملی است: کجا می‌تواند حاصل کارش را بدون مسدود شدن بگیرد و تبدیل کند. الزامات به حوزه قضایی بستگی دارد و مرتب تغییر می‌کند، آن را از خود سرویس بپرسید.

هاستینگ و خروج پول

All-in rate (نرخ کامل هر کیلووات‌ساعت)

قیمت نهایی برق در یک مرکز هاستینگ بر حسب سنت بر کیلووات‌ساعت، شامل خدمات، خنک‌سازی، تعمیر و حاشیه سود خود مرکز، نه فقط خود کیلووات. مقایسه مراکز بر پایه تعرفه «خام» بی‌فایده است: افزوده‌های خدماتی کل تصویر را برمی‌گردانند. پیش از امضای قرارداد بخواهید نرخ را جزء به جزء باز کنند.

کش‌بک به BTC

بازگشت بخشی از مبلغ خرید به بیت‌کوین، نه به امتیاز یا پول فیات. شرایط نزد صادرکنندگان فرق دارد: درصد معمولاً به سطح کارت و حجم وجه قفل‌شده بستگی دارد و برای برخی دسته‌های خرید ممکن است اصلاً بازگشتی محاسبه نشود. جدول جمع‌بندی شرایط کارت‌ها در بخش کارت‌های کریپتو آمده است.

Colocation (هاستینگ ASIC)

قرار دادن سخت‌افزار شما در مرکزی متعلق به دیگری با برق ارزان و خنک‌سازی صنعتی. مالک دستگاه‌ها خودتان می‌مانید و مرکز برق، جای رک و خدمات نگهداری می‌فروشد. گزینه‌ای برای کسانی که در خانه نه توان اختصاصی دارند و نه حوصله تحمل سروصدا. مرور مراکز در بخش هاستینگ آمده است.

کارت کریپتو

کارت پرداختی که به موجودی کریپتو وصل است: هنگام پرداخت، مبلغ لازم به فیات تبدیل می‌شود. برای ماینر این راهی است تا حاصل استخراج را آفلاین خرج کند و هر بار از صرافی رد نشود. تفاوت کارت‌ها در کارمزد تبدیل، سقف‌ها و الزامات احراز هویت است، نه در طرح روی پلاستیک.

SLA (توافق‌نامه سطح خدمات)

تعهد قراردادی مرکز درباره زمان در دسترس بودن و مهلت واکنش به خرابی، همراه با جبران خسارت مکتوب در صورت تخطی. بدون SLA، آپ‌تایمی که اعلام می‌شود فقط وعده‌ای روی سایت است. ببینید دقیقاً چه چیزی خواب سرویس شمرده می‌شود، آیا کارهای برنامه‌ریزی‌شده و قطعی‌های چرخشی از آن مستثنا هستند، و مرکز به چه شکلی زیان را جبران می‌کند.

در ادامه چه بخوانیم

اگر برای انتخابی مشخص آمده‌اید و نه برای اصطلاح‌ها: فهرست استخرها با کارمزد و آستانه پرداخت در مرور استخرهای سال 2026 جمع شده، و بازمحاسبه ماهانه درآمد خالص با ورودی‌های یکسان در مقایسه استخرها برای اوت 2026 آمده است.

*اصطلاح‌ها و اعداد با مطالب بلاگ POOL BTC تطبیق داده شده‌اند: عکس شبکه در 14.08.2026 و پارامترهای طرح‌های پرداخت در 20.08.2026. POOL BTC استخر ماینینگ نیست، یک سایت مستقل مقایسه استخرها و سرویس‌هاست.*